Dominees twitteren vooral met elkaar

Godsdienstwetenschapper Mirte Martinus deed onderzoek naar twitterende dominees. Onlangs studeerde ze af op het onderwerp. Het leverde een zeer lezenswaardige masterscriptie op, waaruit onder andere op te maken is dat twitterende dominees vooral met elkaar twitteren. Deze en nog een paar andere interessante issues uit het onderzoek zetten we op een rij. De scriptie is hier te lezen en eventueel te downloaden.

Waarom twitteren dominees?

1. Om zichtbaar te zijn voor de buitenwereld.
2. Om transparant te zijn voor gemeente/gemeenteleden.
3. Om ‘sociaal kapitaal’ te creëren door collegiaal contact.
4. Om het netwerk te verbreden.

Drie typen twitterende dominees

1. De ‘ideologisch twitterende’ dominee - Hij (en ook zij) ziet Twitter als een instrument om stem te zijn in de publieke ruimte. De ideologisch twitterende dominee is zowel bezig met zenden als ontvangen. Hij gelooft daarbij in de revolutionaire kracht van Twitter. Twitter zou een nieuwe vorm kunnen geven aan het ‘kerk zijn’ in de samenleving.
2. De ‘zichtbare dominee’ - Hij ziet Twitter als instrument om zijn werk zichtbaar te maken. Deze dominee is op zoek naar nieuwe manieren om de kerk toegankelijker en open te maken voor het grotere publiek. Hij zet Twitter dan ook in om mensen betrokken te houden bij de kerk.
3. De ‘missionaire dominee’ - Hij ziet Twitter als middel dat ingezet kan worden om te evangeliseren. Deze dominee zet Twitter in als communicatiemiddel; omdat Twitter er is, moet je het ook gebruiken. Twitter is een nieuw platform voor dezelfde missie.

Wat valt inmiddels op bij twitterende dominees?

1. Dat ze hun eigen online gemeenschap op Twitter hebben gevormd. Er is contact rondom een gezamenlijke interesse. Hierin vervullen ze hun eigen behoefte en creëren ze een online predikantenrol.
2. Dat ze samen op zoek zijn naar goede omgangsnormen op Twitter, inclusief een goede presentatie en branding voor predikanten online. Een deel van deze gedragscodes is onderdeel van algemene Twitter-etiquette, zoals oversharing (te veel twitteren) vermijden en mentions beantwoorden. Andere normen zijn specifiek voor dominees, bijvoorbeeld normen rondom het delen van informatie over het pastoraat.

Conclusies (onder andere):

1. Ondanks het ideaal Twitter in te zetten om grenzen tussen verschillende geloven en vakgebieden te doorbreken, hebben de predikanten momenteel het meeste contact met elkaar via Twitter.
2. Dit contact via Twitter biedt de dominees vooral sociaal kapitaal, oftewel een breder netwerk.
3. De deur die ze met Twitter openzetten is nu voornamelijk de deur naar hun werkkamer. Ze presenteren het werk van de dominee en komen zo in contact met het werk van andere dominees.
4. Twitterende dominees maken het protestantisme (weer) meer publiek. Het zijn onder meer twitterende voorgangers die proberen de kerk een nieuwe rol en vorm te geven in de samenleving. Op dit moment proberen zij hun krachten te bundelen om als protestanten stem te kunnen zijn in het publieke debat. Er is nog weinig zinnigs te zeggen over de vraag of dit ook gaat lukken.