‘Voorganger niet opeens hip door Twitter-account’

Lennart Aangeenbrug, jongerenwerker en aankomend predikant in de PKN, interviewde voor zijn afstudeerverhandeling (‘De dominee op Facebook!?’) vijf tieners. De vraag was hoe ze de aanwezigheid van hun pastor (voorganger, catecheet) waarderen in hun ‘virtuele biotoop’. Social Missie stelde Lennart enkele vragen. “Voor tieners heeft de online wereld een luchtig en oppervlakkig niveau. Het daadwerkelijke geloofsgesprek gaat dieper en hoort voor het gevoel van de tiener niet op internet.”

Is actief zijn op sociale media voor voorgangers een goede manier om in contact te komen met tieners?
“Tieners maken veel gebruik van sociale media. Een voorganger kan door het gebruik van sociale media heel makkelijk in contact komen met tieners. Moet hij dat daarom ook daadwerkelijk doen? Ik denk dat een voorganger dit moet doen omdat hij er zelf in geïnteresseerd is. Dus niet met het doel dan contact te hebben met tieners.

Sociale media worden steeds meer ‘mainstream’. De geïnterviewde tieners vonden het niet vreemd dat hun catecheet of voorganger ook gebruik maakt van sociale media. Wel lieten ze duidelijk merken dat hij of zij daarin authentiek moest zijn. Je bent als voorganger niet opeens hip als je een baseballpetje opzet. En ook niet door een Twitter-account te openen.”

Hoe kun je als voorganger op sociale media het contact leggen en onderhouden met tieners het beste aanpakken?
“Sociale media veranderen. Hyves was tot een jaar geleden dé plek waar je moest wezen. Facebook neemt de rol over. Een week geleden is Google+ gelanceerd. Het is afwachten of deze dienst een succes wordt.

Een mooi verschil tussen Facebook en Hyves vond ik de opmerking die ik hoorde dat ‘op Facebook de vwo’ers zitten en op Hyves mensen die naar tentfeesten gaan’. Hoe je het contact onderhoudt, kun je het beste vragen aan de tiener zelf. Waar zit hij en wat vindt hij belangrijk?”

Wat vindt een tiener ‘leuk’ en ‘interessant’ om van zijn/haar voorganger via sociale media mee te krijgen? En waar zit een tiener niet op te wachten?

“In het onderzoek vroeg ik aan de tieners hoe ze het vonden dat ‘de kerk’, in de breedste zin van het woord, online was. Met een beeld kan ik hun antwoorden samenvatten. De kerk is een werkplaats en heeft een uithangbord. Tieners vinden een online uithangbord van de kerk niet erg; zonder problemen worden ze lid van de gemeente-hyve. Voor de werkplaats geldt een ander verhaal: het is een plek waar over het geloof gepraat wordt en waar je met elkaar de diepte ingaat.

De werkplaats van de kerk is offline, in de kerkzaal. Veel voorgangers proberen de werkplaats ook online werkend te krijgen. Bijvoorbeeld door een gesprek over geloof te beginnen. Of catechese online voort te zetten. Niet doen, zou ik zeggen. Voor tieners heeft de online wereld een luchtig en oppervlakkig niveau. Het daadwerkelijke geloofsgesprek gaat dieper en hoort voor het gevoel van de tiener niet op internet.”

Wat is jouw advies aan voorgangers hoe sociale media richting tieners te gebruiken?
“Als je als voorganger steeds serieus bent op de sociale media, dan zullen de tieners snel afhaken. Zoek een balans tussen wat van je verwacht wordt (‘Zondag preek ik over …’) en een stuk ontspannenheid (‘De kat komt nu met een dode muis binnen. Foto: …’).

Twijfel je over je eigen aanpak, reageer dan een poosje alleen op berichten in plaats van zelf nieuwe berichten te plaatsen. In de kerk en op catechisatie bepaal je als voorganger de agenda al. Draai deze rol eens om.”

Is afwezigheid van voorgangers op sociale media volgens jou ‘een gemiste kans’ om tieners te bereiken? “Het is vooral een gemiste kans om de relatie te onderhouden. Pastoraat en dergelijke gebeurt in de beleving van de geïnterviewde tieners binnen de fysieke muren in de kerk.”